SAFİYE ALİ-Türk Tıp Tarihinin İlk Kadın Doktoru

Sevgili  okuyucularım,

Bugün sizlere  bir ilk Türk  kadın hakiminden sözedeceğim. Bu değerli  hekimin adı SAFİYE ALİ'dir.

Safiye Ali, 2 Şubat 1891 tarihinde İstanbul'da  doğmuştur.Türkiye Cumhuriyetinin ilk kadın Tıp doktoru olduğu gibi aynı zamanda  ilk tıp eğitimi veren kadın doktordur.

SafiyeAli. Sultan Abdülaziz ve  Abdülhamit'in yaveri olan  Ali Kırat Paşanın kızıdır. Annesi, Şeyhülharem Hacı Emin Paşanın kızı Emine Hasene hanımdır. Safiye Ali 4 kızkardeşin en küçüğüdür. Babasını küçük yaşta kaybetmiştir.Dedesi Emin Paşanın Valideçeşmedeki konağında büyümüştür.

Safiye Ali  Amerikan Kız Kolejinde öğrenim görmüş ve daha  öğrenciyken Kollej yıllarında tıp doktoru olmaya karar veren Safiye Ali,maddi güçlüklerine  rağmen 1. dünya savaşı sürerken  Almanya'ya gidip W ürzburg Ünüversitesi Tıp fakültesinde öğrenim görmüştür .Fakat Amerikan koleji mezunu olduğu için Bavyera Milli Eğitim Bakanlığı ,sınavda birinci olan Safiye Ali'ye  'doktor namzedi' ünvanını vermiştir.1921 de 'bebeklerde iç Pakimenenjit kanaması' hakkındaki tezi ile diplomasını almıştır.Sonra

İstanbul'a dönmüş fakat altı hafta sonra 'kadın ve çocuk hastalıkları ihtisası' yapmak için tekrar Almanya'ya gitmiştir. Almanya'da  öğrenciyken açlık ve yokluk sıkıntısı çekmiştir.Almanya'da eşi Dr. Ferdinand  (Ali) ile evlenmiştir.

1923 tarihinde Türkiye'nin ilk kadın doktoru olarak eşi ile birlikte Cağaloğlunda muayehane açmıştır.İlk zamanları kadın olduğu için muayenehanesine hiç hasta gelmemiş sonra gelen  ve ekonomik gücü olan kadın hastalar da ona düşük  vizite ücreti ödemek istemişlerdir.

Safiye Ali, istanbul'da beş yıl doktorluk yapmıştır.'anne-çocuk sağlığına' büyük hizmetler yapmıştır.Bu  dönemde Amerikan koleji bünyesinde ilk kız tıp okulu açılmış bu okulda kızlara jinekoloji ve obstetrik dersleri veren ilk kadın öğretim üyesi olarak tarihe geçmiştir.

İstanbul Fransız işgali altındayken Fransiz kızılhaçın kurduğu  'süt damlası Bakım evinin ' başına geçmiş gönüllü çalışmalar yapmış  anne sütüden kesilen ve steril süt içme imkanından mahrum olan çocukların  bakımları ile ilgilenmiş, anne- çocuk sağlığı üzerinde çalışmalar yapmış   ve yetersiz beslenen çocukların sağlıklı beslenmeleri için de eğitimler düzenlemiş, bu konuda Hilal-i Ahmer Hanımlar Merkezi Küçük Çocuklar Muayenehanesini' kurmuştur.Londra, Viyana, Bologna'da Himaye-i Etfal Cemiyetini temsil etmiştir.

Safiye Ali, mesleğinin zirvesindeyken kadın doktor olması nedeniyle  toplumda aleyhine yapılan saldırı, iftira ve propagandalar nedeniyle 'Süt Damlasından' istifa etmiştir.Bu dönemde toplum , kadın doktora yabancı olduğundan  ve Safiye Ali de tek kadın hekim olduğundan toplumda bihassa  yobazların söz ve saldırılarına maruz kalmıştır.

Safiya Ali çalışmalarını devam ettirirken ; Cumhuriyet dönemindeki kadın hareketinin içinde yeralmış mesleki çalışmalarından başka İstanbul'da başlayan feminist harekete katılmış Türk Kadınlar Birliği Sıhhıye Komisyonu başkanı olmuş fuhuşla mücadele için çalışmıştır.  Eşit işe eşit ücret istemini gündeme getirmiş kadınların seçme ve seçilme haklarının savunucusu olmuştur.

1928 de İstanbul'da muayenehnesi olan tek kadın hekimdir.Bu tarihte toplum kadın hekimine çok yabancıydı. Safiye Ali Türkiye'de rahat olarak hekimlik mesleğini yapamadığı için Almanya'ya gitmek zorunda kalmıştır.   Zor koşullarda hekimlik yapmıştır. .Türkiye Cumhuriyeti henüz yeni kurulmuştu, hekimlik zor meslekti ama o bu mesleği yaptı kız çocuklarının idolü oldu. Rol modeli oldu.

Safiya Ali, Amerikan kültüründen özgürlüğü; Alman kültüründen disiplini öğrendi ama kendi geleneklerine sadık kaldı. Almanya'da kadın- erkek eşitliğini görmüştü kadın erkek eşitliğini Türkiye'de de savunuyordu.Kadınların tıp fakültesine girmelerini sağlamıştır.Anne-çocuk sağlığına katkısı olmuştur.Ancak ne yazık ki kendisinin çocuğu olmamıştır.Erkek meslektaşlarıyla çok mücadele vermiştir.

Safiye Ali, Türkiye'de rahat hekimlik yapamadı. Ancak sonraları tanındı ve  meşhur oldu.Erkek hekimlerin hastası azaldı.Bunun için de evinde iş yerinde taciz edildi.Hakkında ihbarlar yapıldı soruşturmalar  açıldı.Görevini bırakınca görevine dönsün diye bütün kadınlar ilk kadın nümayişini yaptılar.

Safiya Ali, fakir çocuk hastalarının ailelerinden para almazdı.

Osmanlı 1898 tarihinde bir kanun çıkararak kız çocuklarının tıpta okuyamayacaklarını emretti.Halbuki Safiye Ali tıpta okuyupTürkiye'nin ilk kadın doktoru ve tıp hocası olan öncü kadın oldu.

Safiye Ali'ye kanser teşhisi konulunca Türkiye'den ayrılıp Almanya'ya yerleşmiştir.Türkiye'ye dönmeyi arzu ettiği halde 5 temmuz 1952 yılında Almanya'da vefat etmiştir.Ölmeden önce ''kadınlar size emanet' demiştir.

Türkiye'nin ilk Tıp doktoru olan Safiye Ali nurlarda yatsın.Kızlarımıza ve kadınlarımıza öncülük yaptığı için kendisini saygı ile analım.Safiye Hanım gibi diger öncü Türk kadınlarımızı da sizlere tanıtacağim.Bugünlük bukadar.Saygılarımla..